Zapraszamy na relację z naszej wyprawy!
24 marca o godz. 16:30 w Sali Rady Wydziału - I piętro (ul. Narutowicza 59a)

Poranna propozycja “swapu” – właściciel hotelu zachęca do wymiany naszych ubrań i telefonów na berberskie tradycyjne stroje (nie chcemy oddawać naszych europejskich spodenek!).

Jazda do Tinerhiru z szalonym kierowcą, przy dzwiękach dzikich berberskich okrzyków z kasety.

Półtorej godziny oczekiwania w słońcu na odpowiedni autobus – w międzyczasie kolejna propozycja “swapu” – tym razem bronimy się przed oddaniem szminki i szaliczka, które najwyraźniej przypadły do gustu miejscowej żebraczce.

Podjeżdża “chicken bus” i zostajemy poddane agresywnej indoktrynacji religijnej (nawracanie z taśmy w wykonaniu pseudo-szajchów).

Z obserwacji autobusowych: nikt nie ustepuje miejsca kobietom, chyba, że są z małymi dziećmi; najlepszy sposób na uspokojenie krzyczącego oseska to karmieniego piersią przez 4h bez przerwy; rzecz jasna jedzie tyle osób, ile się zmieści.

W Warzazacie fuksem trafiamy na pomocnego pana – Saida z hotelu La Gazelle. Negocjujemy wynajęcie samochodu na dzień następny, po czym udajemy się na kolację. Lokal oblega kocia wataha, natomiast kelner o urodzie amanta na rachunku zostawia podpis godny gwiazdora filmowego wraz z dedykacją.

Zachwyca nas główny plac Al-Muwahidin, gdzie tętni życie miasta: gromadzą się zakochane pary, rodziny z dziećmi, chłopcy grający w piłkę, młodzieńcy wydobywający rytmiczne dzwięki z afrykańskich bębenków.

Zakupujemy orientalne przyprawy, m.in. specjalność regionu szafran oraz ambrę.

Wstajemy o wschodzie przy akompaniamencie lekko zwariowanego koguta (piał całą noc).

Modyfikujemy wcześniejsze plany pod wpływem Muhammada – niewielkiego, korpulentnego jegomościa w białym sweterku z niezamykająca się buzią.

Muhammad zabiera nas do wąwozu Todra. Po drodze pijemy herbatę w beduińskim namiocie, mijamy liczne kobiety zasłonietę czarnymi nikabami tak, że widać im tylko oczy oraz inne ubrane w dziwne białe koronkowe szale (przypominające polskie firanki). Dalej oglądamy stada dzikich wielbłądów i kóz, przemykamy po stromych serpentynach, spotykamy izraelską wycieczkę (jeden z panów jest potomkiem polskich Żydow spod Wilna i Łodzi).

Hotel Riad, do którego zostajemy dowiezione, znajduje się w samym środku wąwozu Todra – z jego tarasów rozpościerają się zapierające dech w piersiach widoki, w dole szumi potok, zaś urwiste skały wdzierają się graniami w niebo. To te ostatnie skusiły atrakcyjnością grupę polskich wspinaczy, którzy są tu już od tygodnia.

Po południu udajemy się w głąb wąwozu.

Na kolację tradycyjna "kalia" (mięsko z cebulą i pomidorem, upieczone w tadżinie) z pyszną świeżą sałatką. Pałaszujemy.

W Auberge Hamada witają nas Tuaregowie – Mubarak oraz jego pomocnik Said. Nie jesteśmy tu pierwszymi Polakami – zewsząd słyszymy “dzika Afryka”, “spoko Maroko”, “dobre, dobre”. Po powtórnych negocjacjach kontraktu zostajemy na pustyni na noc.

Jazda na wielbłądach spełnia nasze oczekiwania. Z wysokich siodeł oglądamy ślady lokalnych istot żyjących (skarabeuszy, myszek, lisków itp.). Podziwiamy malownicze wydmy, a odważne zanużają bose stopy w saharyjskim piasku.

Po tradycyjnym obiedzie (tadżin) pierwsza okazja do suszenia mokrych ręczników i wyprania brudnych rzeczy.

Wieczorem upajanie się majestatycznym zachodem słońca i plastycznymi kolorami Ergu Chebbi.

Do snu kołysze nas rytm afrykańskich bębnów.

Zwiedzanie muzeum Dar Batha (kolekcja strojów i biżuterii). Ciekawy wykład miejscowego rzemieślnika nt. inkrustracji (na zdjęciu w prezentowanym albumie nasz interlokutor całuje w ręke ojca, na innym dziadek tegoż chlubi się wykonanymi przez siebie miniaturami w perskim stylu).

Madrasa Bu Inania – "must see" w Fezie – w związku z tym okrutnie oblegana przez turystów. Wykorzystujemy polską parę w celu wykonania grupowego zdjęcia. Zachwycają nas misterne rzeźbienia w cedrze i pokryte kufickim pismem kafelki.

Równie piękny meczet Al-Karawijjin (swego czasu drugi najważniejszy po kairskim Al-Azharze), niestety podziwiamy go tylko z progu.

Stary Fez wciąga nas w wir zakupów – z zapałem targujemy się o hamsy (breloki w kształcie dłoni) i berberską biżuterię.

Zgodnie z radą przewodnika gubimy się w labiryncie medyny, aż docieramy do osławionej garbiarni. Tajnymi przejściami dochodzimy na taras, z którego rozpościera się przygnębiający widok. Kolejny interesujący wykład – tym razem nt. życia i pracy garbiarzy – profesja przechodzi z ojca na syna. Ciekawostka - skóry przed zanurzeniem w kadziach z naturalnymi barwnikami moczą się w wapnie (by łatwiej absorbować barwnik).

Wracamy tą sama droga, zwinnie wymijając juczne osły i muły, śpiących lub modlących się żebraków, kury czekające na ubój, piramidy słodyczy w chmarach os oraz drewniane wózki ze zmutowanymi, gigantycznymi truskawami.

Prasówka przy lokalnym straganie utwierdza nas w przekonaniu, że rewolucja w Maroku w najbliższej przyszłości nam nie grozi, np. Telquel no. 461 z lutego br. otwiera artykul "La Revolution… Avec Lui…" (wymieniający wszystkie zasługi króla Muhammada VI).

Kawo-herbatę w popularnej kawiarni ubarwia nam pojawienie się indywiduum z kulistym akwarium - gość najwyraźniej próbuje nam sprzedać rybkę Nemo :P

Na dworcu spotkanie z wymuskanym Abduhem w wypastowanych trzewikach i z paskiem pseudo-Gucci - proponuje nam zorganizowaną wycieczkę do Merzougi (przejażdżka na wielbłądach po pustyni, hotel plus jadło wieczorne i poranne oraz transport). Życzy sobie połowy kasy z góry, co budzi naszą podejrzliwość. Staramy się zabezpieczyć na wszystkie możliwe sposoby: bierzemy fakturę (tj. wydartą z zeszytu kartkę), p. Doktor rozmawia po arabsku przez komórkę z Ismailem - pośrednikiem w Rissani (miasteczku docelowym), pieniądze dajemy kierowcy autobusu, który potwierdza tożsamość Abduha; zastanawiamy się nad spisaniem numerów rejestracyjnych autobusu, w odwodzie trzymamy polską Ambasadę w Rabacie oraz media w ojczyźnie.

Ciężka noc - mimo próśb o wyłączenie klimatyzacji marzniemy do szpiku kości; ignorujemy zaloty romantyka, puszczającego z komórki muzykę z "Titanica" oraz przeboje Britney.

Na dworcu autobusowym rozmowa z panem bileciarzem – kolejny lojalny rojalista, ufny w bezpieczną przyszłość Maroka.

Wskazujemy drogę lekko nieświeżemu, hippisowatemu Francuzowi, który następnie w autokarze oddaje się medytacji dźwiękowej.

Po drodze bukoliczne widoki, kojąca zieleń, liczne wodospady, przełęcze pełne pasących się owiec i kóz.

Po przyjeździe do Fezu szybka orientacja i wybór tańszego oraz schludniejszego hostelu (Maghreb).

Wieczorne zakupy, spacer po okolicy.

Lokalne śniadanie pozytywnie nas zaskakuje. Znajdujemy stację CTM (takich lepszych autobusów), kupujemy bilet na następny dzień do Fezu.

Zwiedzanie miasta – szaleństwo we wszystkich odcieniach błękitu. Ludność miejscowa przyjazna. Dzieciom wręczamy cukierki (tzw. bonbony).

Fotomania przerwana przez kondukt żałobny (trumna przybrana bogato haftowanym całunem, niesiona przez tłum mężczyzn w galabijach ze spiczastymi kapturami).

Trafiamy do muzeum – etnograficznego w medynie oraz Kazby (m.in. ciekawe lektyki dla panien mlodych).

Wprawki z targowania – pierwsze berberskie pamiątki zakupione.

Polecamy knajpę "Chez Aziz" (gdzie konsumujemy wypaśne kanapki za przyzwoitą cenę).

Ze stacji odbiera nas przemiła i energiczna p. Halima (zwana przez bliskich Halinką). Zostajemy zawiezione do pięknej marokańskiej willi – w progu wita nas serdecznie senior rodu, tata p. Halimy, który przez całą wizytę bawi nas interesujacą rozmową.

Podziwiamy kilkanaście stylowych salonów. Na stole pojawiają się: przecudne migdałowo-figowo-orzechowo-pistacjowe ciasteczka, sok z awokado oraz tradycyjna herbata z miętą.

Tuli się do nas najmłodsza córeczka – Hiba (wyraźnie przypadamy jej do gustu).

Każda z nas zostaje obdarowana tradycyjnym, ceramicznym tadżinem.

Z żalem musimy się pożegnać, rezygnując ze wspólnego obiadu. Gnamy na dworzec Kamra. P. Halima żegna nas życząc powodzenia.

Nasz środek lokomocji przyjeżdża nie o tej godzinie, co trzeba, nie na ten peron, co trzeba, i nazywa się inaczej niż trzeba.

Rajd rozklekotanym autobusem – przez wybite okna zacina deszcz, za oknem powódź, na ulicach rzeki, a wielodzietne, berberskie rodziny z całym inwentarzem tłoczą się w środku razem z nami oraz natarczywymi młodzieńcami z gór Rif, których w końcu wyrzuca kierowca.

W Szefszawanie lądujemy ciemną nocą, wspinamy się po stromym zboczu, w strugach deszczu. W tle mecz Barca-Arsenal. Znajdujemy przytulny wszak zimny hostel (Al-Khattabi); woda jest w nim wprost lodowata.

Dziarsko ruszamy do Szelli (malownicze ruiny zameczku, pełne kotków i bocianów), wyprzedzając niemieckich turystów.

Ambasador, Pan Witold Spirydowicz, wysyła po nas samochód na żółtych tablicach rejestracyjnych. W rezydencji wita nas Konsul (żona Pana Ambasadora) Pani Marta Sęk-Spirydowicz. Rozmowa oscyluje wokół sytuacji w regionie, historii stosunków polsko-marokańskich oraz prób pogłębienia współpracy między Polską a Marokiem w przyszłości.

Ruiny meczetu Hasana II oraz mauzoleum Muhammada V uchwycone w popołudniowej złotej godzinie.

W obliczu zarekwirowania aparatu fotograficznego przez nadgorliwego strażnika królewskiego zgodnie zapominamy wszystkich języków europejskich oraz semickich, a p. Milena fachowym tłumaczeniem sposobu wykonywania zdjęcia (une voiture szu szu) ucina dyskusję.

Wspólne (z p. Natalią i jej marokańskimi kolegami) zwiedzanie Hubusu (starego miasta) i rytualne targowanie się na suku oraz przejście tłumnymi ulicami – podziwianie lokalnych cudow (spreparowany łeb wielbłąda i zupa ze ślimakow robią na nas największe wrażenie).

Kolacja w marokańskim domu – poznawanie tajników tradycyjnej kuchni – mega kuskus.